Aktualnie znajdujesz się na:

Powiaty i gminy

Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy

Prawo i Historia

Regulacje prawne odnoszące się do funkcjonowania krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego :

  1. Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483.) art. 146 ust. 3 pkt 7. W zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach Rada Ministrów
    w szczególności : … zapewnia bezpieczeństwo wewnętrzne i porządek publiczny…
  2. Ustawa  z dnia 23 stycznia 2009 r. o  wojewodzie i administracji rządowej w województwie ( tj. z 2015 r. poz. 525. ze zm.) art. 3 pkt 1. …Wojewoda jest…
    - przedstawicielem Rady Ministrów w województwie,
    - zwierzchnikiem administracji rządowej…
  3. Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tj. z 2017 r. poz. 1204. ze zm.) art. 14. ust 3. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, wojewoda
    lub starosta odpowiednio na obszarze kraju, województwa lub powiatu określają zadania krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, koordynują jego funkcjonowanie
    i kontrolują wykonywanie wynikających stąd zadań, a w sytuacjach nadzwyczajnych zagrożeń życia, zdrowia lub środowiska kierują tym systemem.
  4. Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej. ( tj. z 2016 r.
    poz. 603. ze zm.) art. 11.  Zadania i kompetencje Państwowej Straży Pożarnej na obszarze województwa wykonują:
    1) wojewoda przy pomocy komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, jako kierownika straży wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej
    w województwie;
    2) komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej.
  5.  Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym ( tj. z 2016 r. poz. 1868. ze zm.).
    1) jednostkami współpracującymi z systemem są służby ustawowo powołane do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego,w szczególności: jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej, jednostki ochrony przeciwpożarowej włączone do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, podmioty uprawnione
    do wykonywania ratownictwa górskiego na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górachi na zorganizowanych terenach narciarskich, podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa wodnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r.
    o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych, inne jednostki podległe lub nadzorowane przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych i Ministra Obrony Narodowej, (art. 15).
    2) jednostkami współpracującymi z systemem mogą być społeczne organizacje ratownicze, które, w ramach swoich zadań ustawowych lub statutowych, są obowiązane
    do niesienia pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, jeżeli zostaną wpisane do rejestru jednostek współpracujących z systemem.
  6. Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 209). Zapis art. 14 ust 4. ustawy o ochronie przeciwpożarowej informuje i ustala, że odnośnie KSRG „Wojewoda i Starosta wykonują swoje zadania przy pomocy odpowiednio wojewódzkiego i powiatowego zespołu zarządzania kryzysowego, działających
    na podstawie ustawy  o zarządzaniu kryzysowym.
  7. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo – gaśniczego 
    (Dz. U. z 2017 r. poz. 1319).
  8. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2014 r. w sprawie zakresu, szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do krajowego systemu ratowniczo – gaśniczego. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1317.).
  9. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie terenu działania jednostek ochrony przeciwpożarowej, okoliczności udziału tych jednostek w działaniach ratowniczych poza terenem własnego działania ora zakresu, szczegółowych warunków i trybu zwrotu poniesionych przez nie kosztów. (Dz. U.
    z 1998 r. Nr 94. poz. 598.).
  10. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 lipca 2000 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie terenu działania jednostek ochrony przeciwpożarowej, okoliczności udziału tych jednostek w działaniach ratowniczych poza terenem własnego działania ora zakresu, szczegółowych warunków i trybu zwrotu poniesionych przez nie kosztów. (Dz. U. z 2000 r. Nr 56. poz. 673.).
  11. Uchwała Nr 50/20 Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2014 r. s prawie przyjęcia Programu Ratownictwa i Ochrony Ludności na lata 2014 – 2020.
  12. Metodyka budowy planu sieci jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych przewidzianych do włączenia do Krajowego Systemu Ratowniczo Gaśniczego. Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej – październik 2016 r.
  13. Zarządzenie Nr 50. Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 lutego 2008 r. w sprawie określenia zadań krajowego systemu ratowniczo – gaśniczego na terenie województwa dolnośląskiego. (Dziennik Urzędowy z 2008 r. poz.50.).
  14. Zarządzenie Nr 51. Wojewody Dolnośląskiego z dnia 25 lutego 2008 r. w sprawie określenia zakresu koordynowania przez wójta (burmistrza prezydenta miasta) krajowego systemu ratowniczo – gaśniczego na obszarze gminy. (Dziennik Urzędowy z 2008 r. poz. 51.).
  15. Porozumienie zawarte w dniu 16 listopada 2012 r. pomiędzy Wojewodą Dolnośląskim a Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego, w zakresie współpracy w realizacji zadań
    z zakresu bezpieczeństwa publicznego w ramach posiadanych kompetencji. 

 

Historia krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

W czasie prac legislacyjnych (w latach 1990/91) nad projektami ustaw o Państwowej Straży Pożarnej  i o ochronie przeciwpożarowej zostały przygotowywane uzasadnienia do tych projektów. Potwierdzeniem tego faktu jest uzasadnienie z 1990 r. przygotowane przez dr Włodzimierza Gromskiego, późniejszego profesora dr hab. Uniwersytetu Wrocławskiego, Dziekana Wydziału Prawa Administracji i Ekonomii. Obecnie na emeryturze.

Uzasadnienie do projektu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.

Przepisy ustawy o Urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych  stanowią, że minister jako Naczelny Organ Administracji Państwowej realizuje politykę państwa w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej oraz sprawuje nadzór nad działalnością straży pożarnej.

Przyjęte w projekcie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej rozwiązania pozwolą Ministrowi Spraw Wewnętrznych na sprawowanie skutecznego nadzoru nad działalnością Straży Pożarnej, ponieważ prowadzą do :

- utworzenia jednolitej struktury organizacyjnej PSP, której Komendant Główny  uzyskuje status centralnego organu administracji państwowej, a podporządkowanie mu organy działają jako wyspecjalizowane, o wyodrębnionej strukturze organizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej w sprawach organizacji krajowego systemu ratowniczo – gaśniczego i ochrony przeciwpożarowej,

-wyraźnego rozdzielenia zadań realizowanych przez Państwową Straż Pożarną od zadań Ochotniczych Straży Pożarnych, których sytuację prawną regulują odrębne przepisy,

- reorganizacji dotychczasowego zawodowego pożarnictwa w nową jednolitą strukturę organizacyjną , umożliwiającą utworzenie krajowego systemy ratowniczo-gaśniczego.

Przyjęcie przez Parlament RP ustawy o Państwowej Straży Pożarnej jako ustawy podmiotowej stworzy bazę powołania systemu ratowniczo-gaśniczego, którego celem będzie niesienie niezwłocznej pomocy i ratunku w czasie walki z pożarami, wypadków komunikacyjnych, katastrof  budowlanych, awarii i skażeń chemicznych, klęsk żywiołowych
i innych zagrożeń.

Obecne rozwiązania prawne w zasadzie nie dają skutecznych gwarancji do podjęcia na rzecz zwalczania tych zagrożeń, czego przykładem były akcje ratownicze podczas katastrofy ekologicznej – wyciek mazutu do rzeki Odry, kolejowej pod Białymstokiem – wykolejenie i przewrócenie pięciu cystern z chlorem pod Oleśnicą – wybuch cysterny
z tlenkiem etylenu w składzie jadącego pociągu towarowego, zderzenie pociągów pod Ursusem, pożary w Czechowicach Dziedzicach – rafineria, Poznań magazyn Zakładów Stomil, Teatr Narodowy, klasztor w Częstochowie, Warszawa magazyn Fabryki Samochodów Osobowych.

Krajowy System ratowniczo-gaśniczy wg. założeń organizowany na bazie sił i środków aktualnie działających zawodowych straży pożarnych uzupełniony zostanie siłami
i środkami innych służb ratowniczych, w tym ochotniczych straży pożarnych.

W związku z tym konieczne stało się (co uwzględniają rozwiązania niniejszego projektu) nowe uregulowanie zadań i dostosowanie do nich struktury PSP. Nowe rozwiązania winny przynieść także wymierne korzyści ekonomiczne. Pozwolą m.in. na skuteczniejsze  niż dotychczas wykorzystanie istniejącego sprzętu ratowniczego, transportowego, łączności przewodowej i bezprzewodowej oraz pozostałego zaplecza technicznego.

Nowe ukształtowanie zadań Państwowej Straży Pożarnej obejmuje :

  1. organizację i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie walki z pożarami,
  2. likwidacji miejscowych zagrożeń wymagającą zorganizowanej akcji ratowniczej dla ratowania życia i zdrowia oraz mienia,
  3. wykonywanie pomocniczych czynności ratowniczych w czasie :

- klęsk żywiołowych i innych podobnych zagrożeń zagrażających bezpieczeństwu powszechnemu,

- likwidacji miejscowych zagrożeń przez służby ratownicze przedsiębiorstw zobowiązanych do ich utrzymania,

  1. rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych wynikających z rozwoju cywilizacyjnego i naturalnych praw przyrody m.in. poprzez czynności
    kontrolno-rozpoznawcze.

Proponuje się, aby PSP utrzymywana była z budżetu Państwa. Niezależnie od tego przewiduje się finasowanie przez odpowiedniego zleceniodawcę – zadań przez niego zleconych, a wykraczających poza ustawowy zakres działania struktury państwowej.

Przepisy ustawy uwzględniają bowiem zachodzące przekształcenia własnościowe dokonujące się w naszej gospodarce oraz uwzględniają nową funkcję ubezpieczeń i Towarzystw Ubezpieczeniowych. Przewiduje się więc, że część kwot uzyskanych ze składek otrzymywanych przez Towarzystwa Ubezpieczeniowe będzie mogła być przekazana na rozwój
i utrzymanie krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.

Przyjęte rozwiązania ustawowe dostosowane są do sytuacji, w której część zadań wykonywanych przez Państwową Straż Pożarną  będzie mogła być finansowana z budżetów samorządowych, a także innych osób prawnych i fizycznych korzystających w związku z tym z ulg i preferencji podatkowych.

Filarami Zespołu przygotowującego ww. projekty ustaw byli w owym czasie również inni pracownicy naukowi Uniwersytetu Wrocławskiego. Duża rolę odegrali  ówcześni Rektorzy Uniwersytetu : Profesor Mieczysław Klimowicz i Profesor Wojciech Wrzesiński.

Uchwalenie przez Sejm X kadencji w dniu 24 sierpnia 1991 r. ustaw o Państwowej Straży Pożarnej i ochronie przeciwpożarowej, spowodowało przebudowę reagowania
na zagrożenia w tym systemu ratownictwa w naszym kraju.

Wyraz termu dał Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kierując w 2003 r. pismo do Wojewodów, odnoszące się do przejęcia części zadań byłej obrony cywilnej przez
m.in. ochronę przeciwpożarową i Państwową Straż Pożarną. Opracowane zostały również kierunki działań na lata 2003 – 2005 w zakresie ratownictwa, ochrony ludności i obrony cywilnej, zatwierdzone przez Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Na posiedzeniu w dniu 8 września 2008 r. Rady Bezpieczeństwa Narodowego Prezydent RP oraz Prezes Rady Ministrów Podpisali Strategię Bezpieczeństwa Narodowego, w której m.in. zapisano, że będą prowadzone działania  w celu stworzenia podstaw ustawowych organizacji jednolitego krajowego systemu ratowniczego, który obejmie wszystkie podmioty niezbędne w przeprowadzaniu akcji ratowniczych. Przygotowany wieloletni program „Bezpieczeństwo Cywilne” umożliwi skoordynowanie wysiłków organów rządowych i samorządowych.

Ten stan trwa do dziś gdzie Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej jest równocześnie Szefem Obrony Cywilnej Kraju.

 

 

liczba wejść: 2762